Co oznacza twój wynik w teście AQ-50?

AQ-50 to najczęściej używany kwestionariusz przesiewowy w kierunku autyzmu dla dorosłych i dla wielu osób pierwszy krok. Na koniec dostajesz liczbę od 0 do 50. Ale co właściwie oznacza wynik 22, 29 albo 38? Wyjaśniamy, jak liczy się wynik, skąd biorą się progi i jak wykorzystać swój wynik.

Skąd pochodzi AQ-50

Iloraz spektrum autyzmu (Autism-Spectrum Quotient) opracowali Simon Baron-Cohen i współpracownicy z Autism Research Centre Uniwersytetu w Cambridge, a opublikowano go w 2001 roku. Celem był krótki kwestionariusz, który dorośli mogą wypełnić samodzielnie i który pokaże, ile mają cech autystycznych. Od tamtej pory wykorzystano go w setkach badań i przetłumaczono na wiele języków.

Ważne założenie AQ jest takie, że cechy autystyczne w jakimś stopniu ma każdy. Każdy dostaje jakiś wynik, a osoby autystyczne zwykle mają wysokie wyniki. Dlatego AQ-50 dobrze pokazuje, gdzie mniej więcej się znajdujesz, ale nie powie na pewno, czy masz autyzm.

Jak liczony jest wynik

AQ-50 ma 50 stwierdzeń, na przykład „Wolę robić różne rzeczy wciąż w ten sam sposób”. Odpowiadasz „zgadzam się”, „raczej się zgadzam”, „raczej się nie zgadzam” albo „nie zgadzam się”.

Każde stwierdzenie daje 0 albo 1 punkt. Punkt dostajesz, jeśli twoja odpowiedź wskazuje na cechę autystyczną, niezależnie od tego, czy zgadzasz się w pełni, czy tylko trochę. Mniej więcej połowa stwierdzeń jest sformułowana odwrotnie, na przykład „Z łatwością odgaduję, co ktoś myśli lub czuje, po samym wyrazie jego twarzy”, więc tam punkt dostajesz za brak zgody. Oznacza to, że na wynik nie wpływa siła odpowiedzi, tylko jej kierunek.

Co oznacza wynik ogólny

W pierwotnym badaniu:

Dorośli bez diagnozy autyzmu uzyskiwali średnio około 16 punktów.
Dorosłe osoby autystyczne uzyskiwały średnio około 36 punktów.
Około 80% dorosłych osób autystycznych uzyskało 32 punkty lub więcej, w porównaniu z zaledwie 2% grupy porównawczej.

Dlatego próg 32 punktów często oznacza „wiele cech autystycznych”. Późniejsze badanie osób skierowanych do poradni diagnostycznej wykazało, że próg 26 punktów lepiej pozwalał zdecydować, komu zaproponować pełną diagnozę. Wskazywał większość osób, które później otrzymały diagnozę, ale też wiele takich, które jej nie otrzymały.

Na test-autism.com opisujemy wynik tak:

0–15: bardzo mało prawdopodobne, że masz autyzm. To średnia dla ogółu populacji lub mniej.
16–24: mało prawdopodobne, że masz autyzm. Masz pewne cechy, ale mniej niż większość osób autystycznych.
25–34: prawdopodobne, że masz autyzm. Przekraczasz próg stosowany w poradniach, a od 32 punktów także próg z pierwotnego badania.
35–50: bardzo prawdopodobne, że masz autyzm. To średnia dla dorosłych osób autystycznych lub więcej.

Pięć obszarów

50 stwierdzeń podzielono na pięć obszarów, po dziesięć w każdym, i w każdym dostajesz wynik od 0 do 10:

Umiejętności społeczne: jak odbierasz sytuacje towarzyskie i poznawanie nowych osób.
Przełączanie uwagi: jak łatwo zmieniasz obiekt uwagi i jak radzisz sobie ze zmianami i przerwami.
Dbałość o szczegóły: na ile zauważasz szczegóły, wzory i liczby.
Komunikacja: rozmowy, small talk i rozumienie, co ludzie mają na myśli.
Wyobraźnia: wyobrażanie sobie historii i zamiarów innych osób.

Osoby autystyczne często mają wysokie wyniki w umiejętnościach społecznych, komunikacji i przełączaniu uwagi. Dbałość o szczegóły to szczególny przypadek: wysokie wyniki ma tu też wiele osób nieautystycznych, na przykład tych, które pracują z liczbami, technologią lub projektowaniem. Wysoki wynik ogólny, który pochodzi głównie z dbałości o szczegóły, znaczy więc coś innego niż wysoki wynik rozłożony na wszystkie pięć obszarów.

Co może wpłynąć na wynik

Fobia społeczna i depresja mogą sprawić, że zgodzisz się z wieloma stwierdzeniami o sytuacjach społecznych, nawet jeśli nie masz autyzmu.
ADHD ma pewne cechy wspólne z autyzmem, zwłaszcza w zakresie uwagi.
Maskowanie: jeśli umiesz ukrywać swoje cechy, możesz odpowiadać na podstawie tego, jak się zachowujesz, a nie tego, jak się czujesz, i uzyskać niższy wynik. Mierzy to CAT-Q.
Postrzeganie siebie: AQ-50 opiera się na tym, jak siebie postrzegasz. Pomaga myśleć o konkretnych sytuacjach zamiast odpowiadać na podstawie ogólnego wrażenia.

Co dalej

Jeśli masz 26 punktów lub więcej i rozpoznajesz się w stwierdzeniach, warto porozmawiać z lekarzem o diagnozie. Jeśli najpierw chcesz mieć pełniejszy obraz, możesz zrobić test RAADS-R, który pyta też o dzieciństwo. Przeczytaj nasz poradnik o tym, jak przejść diagnozę autyzmu w dorosłości.

Pamiętaj, że AQ-50 to narzędzie przesiewowe, a nie diagnoza. Diagnozę może postawić tylko wykwalifikowany specjalista po dokładnej ocenie twojej historii i obecnego życia. Chcesz zrobić test? Zrób bezpłatnie test AQ-50 tutaj.