Autistisch maskeren: wat het is en hoe de CAT-Q het meet

Veel autistische mensen vertellen dat ze veel energie steken in ‘normaal’ overkomen: ze doen anderen na, oefenen gesprekken vooraf en verbergen wat voor hen natuurlijk voelt. Dat heet maskeren of camoufleren. Het kan ervoor zorgen dat autisme van buitenaf moeilijk te zien is, voor anderen en soms ook voor de persoon zelf. In dit artikel leggen we uit wat maskeren is, waarom mensen het doen, wat het kost en hoe de vragenlijst CAT-Q het meet.

Wat is maskeren?

Maskeren betekent autistische kenmerken verbergen of strategieën gebruiken om sociaal mee te komen. Onderzoekers spreken vaak van camoufleren, een begrip dat drie dingen omvat:

• Maskeren: kenmerken verbergen en een sociaal meer geaccepteerde versie van jezelf laten zien, bijvoorbeeld door jezelf te dwingen oogcontact te maken, je gezichtsuitdrukking te controleren of herhaalde bewegingen in te houden.
• Compensatie: aangeleerde strategieën gebruiken om sociale moeilijkheden op te vangen, bijvoorbeeld vaste zinnetjes voor small talk, regels uit films en boeken, of gesprekken achteraf analyseren.
• Assimilatie: proberen op te gaan in de groep, vaak door toneel te spelen, ook als dat onnatuurlijk voelt.

Maskeren kan bewust gebeuren of zo automatisch gaan dat iemand het nauwelijks merkt. Veel mensen beginnen er al als kind mee, nadat ze hebben gemerkt dat hun natuurlijke manier van doen leidt tot plagen, pesten of op hun kop krijgen.

Waarom maskeren mensen?

In onderzoeken noemen autistische volwassenen verschillende redenen: om vrienden te maken en te houden, om mee te komen op school en op het werk, om niet gepest of buitengesloten te worden en om niet op te vallen. Velen zeggen dat ze maskeren om zich veilig te voelen. Op korte termijn kan maskeren werken, en het is een begrijpelijke reactie op een wereld die niet is ingericht op autistische mensen.

Wat kost maskeren?

Maskeren kost veel energie. Veel mensen vertellen dat ze volledig uitgeput zijn na sociale situaties die er van buitenaf moeiteloos uitzien. Onderzoek verbindt veel camoufleren met:

• uitputting en wat veel autistische mensen een autistische burn-out noemen
• angst en depressie
• het gevoel dat niemand weet wie je echt bent, of het contact met jezelf kwijtraken
• een late diagnose of een verkeerde diagnose

Dat laatste punt is belangrijk. Omdat maskeren kenmerken verbergt, worden veel mensen, vooral vrouwen, eerst op andere dingen onderzocht, zoals angst, depressie of eetstoornissen. Sommigen worden pas als volwassene als autistisch herkend, vaak na jaren waarin ze zich anders voelden zonder te weten waarom. Lees meer in ons artikel over autisme bij vrouwen en meisjes.

Hoe de CAT-Q maskeren meet

De Camouflaging Autistic Traits Questionnaire (CAT-Q) is ontwikkeld door Laura Hull, William Mandy en collega’s en werd in 2019 gepubliceerd. De vragenlijst is gebaseerd op interviews waarin autistische volwassenen hun eigen camouflage beschreven. Hij bestaat uit 25 stellingen, zoals ‘Ik heb een draaiboek bedacht dat ik in sociale situaties volg’ en ‘Ik houd mijn lichaamstaal of gezichtsuitdrukkingen in de gaten, zodat ik ontspannen overkom’.

Je antwoordt op een schaal van 1 (‘helemaal mee oneens’) tot 7 (‘helemaal mee eens’). Vijf stellingen worden omgekeerd gescoord. De totaalscore ligt tussen 25 en 175, en je krijgt ook een score voor elk van de drie gebieden: compensatie, maskeren en assimilatie.

Zo lees je je CAT-Q-resultaat

Er bestaat geen officiële grenswaarde voor de CAT-Q. Een hogere score betekent gewoon meer camoufleren. In het oorspronkelijke onderzoek gaven autistische volwassenen gemiddeld meer camouflage aan dan niet-autistische volwassenen, maar de groepen overlapten. Op test-autism.com gebruiken we deze indeling als globale richtlijn:

• 25–79: zeer onwaarschijnlijk dat je autistische kenmerken camoufleert
• 80–99: onwaarschijnlijk dat je autistische kenmerken camoufleert
• 100–119: waarschijnlijk dat je autistische kenmerken camoufleert
• 120 en hoger: zeer waarschijnlijk dat je autistische kenmerken camoufleert

De CAT-Q zegt niet of je autisme hebt. Ook veel niet-autistische mensen passen zich aan om erbij te horen, bijvoorbeeld mensen met sociale angst. Het resultaat is het nuttigst samen met een vragenlijst die autistische kenmerken meet, zoals de AQ-50 of de RAADS-R. Scoor je daarop gemiddeld, maar op de CAT-Q hoog, dan kan dat erop wijzen dat je kenmerken verborgen zijn en dat een screeningsvragenlijst ze onderschat.

Als je jezelf herkent

Ontdekken dat je maskeert kan een opluchting zijn, maar ook overweldigend. Een paar dingen waar veel mensen iets aan hebben:

• Merk op wanneer je maskeert en hoe je je daarna voelt. Welke situaties kosten je de meeste energie?
• Plan tijd om bij te komen na veeleisende sociale situaties.
• Zoek plekken waar je je masker kunt afzetten, bij mensen bij wie je je veilig voelt, of in groepen van autistische mensen.
• Praat met een professional als je uitgeput, angstig of somber bent, of als je op autisme onderzocht wilt worden. Vertel dat je maskeert, want dat kan van invloed zijn op hoe je overkomt. Lees onze gids over hoe je als volwassene een autismeonderzoek krijgt.

Benieuwd hoeveel jij camoufleert? Doe hier gratis de CAT-Q.